Szyk zdania: cała historia

Pozycja słów w języku niderlandzkim nie jest zawsze ta sama, ale na szczęście istnieją jasne zasady.

Zdanie podstawowe

Zwykłe zdanie:

  • Sanne
    (podmiot)
  • drinkt
    (orzeczenie)
  • koffie
    (reszta)
  • .
     

Pytanie:

  • Drinkt
    (orzeczenie)
  • Sanne
    (podmiot)
  • koffie
    (reszta)
  • ?
     

Które słowo przed zdaniem podstawowym?

Teraz umieszczamy jedno lub więcej słów przed zdaniem podstawowym.
Po których słowach potrzebujemy jakiej struktury zdania?

Zdanie podstawowe

Po słowach:

en, maar, want, of (lub), dus*

* = Po dus możesz wybierać: z inwersją lub bez inwersji.

Zdanie podrzędne

Po słowach:

dat
omdat
doordat
voordat
zodat
...
als
zoals
of (czy)
alsof
die
hoewel
terwijl
toen
sinds

Zaimek pytający w zdaniu (nie w pytaniu):

wie, wat, waar, wanneer, waarom, hoe, welk(e)
Inwersja

Po wszystkich innych słowach.

Przykłady

Normalne zdania mają taką strukturę:

  • En
  • Nu
  • Omdat
  • podmiot
  • orzeczenie
  • reszta
  • perfectum
    bezokolicznik
    om...te
  • .

Prawdziwe zdanie:

  • -
  • Elk jaar
  • Doordat
  • Joost
  • koopt
  • een vliegtuig
  • .

Uwaga przy formie jij: przy inwersji 't' znika:

  • Want
  • Volgens mij
  • Omdat
  • je
  • hebt
  • veel geduld
  • .
Een vrouw haalt kerstlichtjes uit de knoop.

Z przyimkiem

Przyimek (van) należy do reszty i nie zmienia miejsca. Nawet jeśli przyimek należy do czasownika, jak przy houden van:

  • -
  • Helaas
  • Ik zie dat
  • Sylvia
  • houdt
  • van
  • grote risico's
  • .
Een meisje dat in een winkelwagentje een helling afrijdt.

Z bezokolicznikiem

  • en
  • Plotseling
  • Totdat
  • Het rendier
  • wilde
  • niet meer
  • lopen
  • .

Z perfectum

  • -
  • Vorig jaar
  • Sinds
  • Ik
  • heb
  • vorig jaar schaatsen
  • gekocht
  • .
Een jongen zit naast het water. Naast hem ligt een paar schaatsen.

Om...te

  • Want
  • Nu
  • Terwijl
  • Ze
  • rent
  • door de stad
  • om de trein te halen
  • .

Jeszcze jeden przykład

Uwaga: w zdaniu podrzędnym podmiot (er) leży bezpośrednio po dat, omdat, als, ...:

  • -
  • In Utrecht
  • Omdat
  • Vanavond
  • is
  • er
  • een concert
  • .