‘Te’ i ‘om ... te’
Kiedy używamy ‘te’? ‘Om te’ można przetłumaczyć jako ‘żeby’ lub ‘aby’. Jak tworzymy zdania z tymi słowami? I po jakich czasownikach używamy ‘te’?
Om ... te
[zdanie] om ... te [bezokolicznik].
Zwykle używamy ‘om te’ w dwóch sytuacjach:
- Cel. Co chcesz zrobić albo do czego chcesz czegoś użyć?
- Podaje więcej informacji o przymiotniku.
1 Cel. Co chcesz zrobić albo do czego chcesz czegoś użyć?
Ik ga naar het park. met welk doel?
| Het is een mooie dag om naar het strand te gaan.
Ze pakt haar telefoon om het nieuws te lezen. Had je geen tijd om je nieuwe collega's te leren kennen? |
2 Informacje o przymiotniku.
Het is vervelend. Wat is vervelend?
| De koffie is nog te heet om te drinken.
Hij vindt het lekker om frietjes te eten. |
‘Om te’ w zdaniu
‘Om te’ zawsze pojawia się na końcu zdania.
| Gebruik je die pan om rijst te koken?
Ik denk dat het beter is om vandaag thuis te blijven. |
A jeśli bezokolicznik jest czasownikiem rozdzielnie złożonym? Wtedy ‘te’ znajduje się między przedrostkiem a resztą czasownika rozdzielnie złożonego:
| Het is nog veel te vroeg om op te staan? |
Więcej o czasownikach rozdzielnie złożonych
Porównaj:
een hyena
een hyena wassen
| Zonder om...te | Met om...te | |
|---|---|---|
| substantief: een hyena |
Een hyena is gevaarlijk. | ✘ |
| kort: een hyena wassen |
Een hyena wassen is gevaarlijk. | Het is gevaarlijk om een hyena te wassen. |
| lang: zonder handschoenen een hyena wassen |
✘ | Het is gevaarlijk om zonder handschoenen een hyena te wassen. |
Częste błędy
| ✘ Ik wil om een nieuwe fiets te kopen. “Ik wil” is geen zin. ✔ Ik wil een nieuwe fiets kopen. ✔ Ik wil hard werken om een nieuwe fiets te kopen. |
| ✘ Hij kan zich ontspannen om muziek te luisteren. “muziek luisteren” is geen doel. ✔ Hij luistert muziek om zich te ontspannen. |
| ✘ De koffie is te warm om jij het te drinken. Om...te heeft geen onderwerp (subject). ✔ De koffie is te warm om te drinken. (voor iedereen) ✔ Voor jou is de koffie te warm om te drinken. |
Czasowniki z ‘te’
staan, liggen, zitten, lopen en hangen
beginnen
zacząć
blijken
okazać się
besluiten
decydować
durven
odważyć się
hoeven
(nie) trzeba
lijken
wydawać się
proberen
próbować
verbieden
zakazać
vergeten
zapomnieć
weigeren
odmawiać|
Het begint te regenen. Ik probeer al een uur (om) mijn sleutels te vinden. Lucas is vergeten (om) de planten water te geven. Mijn kat durft niet naar buiten te gaan. Ik denk dat Sofie nog ligt te slapen. |
Inne znaczenia słowa ‘te’
| te groot, te duur, te moeilijk, ... = za, zbyt (duży, drogi, trudny)Deze trui is te groot voor mij. |
|
| te voet = pieszoIk ga te voet naar de supermarkt. |
|
| te [stad] = w [miasto] (formalny styl)Tom is geboren te Den Haag. |
|
| te koop / te huur = na sprzedaż / do wynajęciaDit appartement is te huur. |